Елімізде төтенше жағдай кезінде қолданылатын шұғыл дабыл жүйесі енгізіледі

Бүгінде осы навигациялық терминалдар жолаушылар тасымалымен айналысатын көлік құралдарына орнатылып жатыр, деп хабарлады 24.kz.

Шұғыл дабыл жүйесі – әсіресе төтенше жағдай кезінде таптырмас құрал. Мәселен, құтқарушылар жаңа жүйе көмегімен жол-көлік оқиғасын бірден анықтап, апат орнына қас-қағым сәтте жетеді. Ұлттық ғарыш орталығы мамандарының айтуынша, «Қазақстан ғарыш сапары» навигациялық терминалдарды тексерумен айналысатын бірден-бір сервистік мекеме. Бүгінде компанияға 5 тапсырыс келіп түскен.

Әсел Баталова, ЖСНЖ орталығының тексеру зертханасының басшысы:

– Терминал көлік құралына еш кедергі келтірмейді. Керісінше, апатқа ұшыраған жағдайда шұғыл дабыл белгісін беріп, орталыққа тиісті координаттарды жолдайды. Шанақ астына орнатылған арнайы датчик шектен тыс градусқа бұрылған кезде немесе қатты соққы болғанда автоматты түрде іске қосылады. Дифференциалды түзету және мониторинг орталығының мамандары картадан жылтылдай бастаған нүктені көріп, апат болғанын бірден біледі. Артынша құтқару қызметіне хабар береді.

Зертханада сонымен қатар құрылыс және геодезия салаларына қажетті қымбат құрал-жабдықтар да техникалық қараудан өткізіледі.

Азамат Салықов, зертхана инженері:

– Біздің зертханамыз спутниктік навигациялық қабылдағыштарды және фото-видео жазбасымен жабдықталған кешендерді, атмосфералық аэрозондтау, грау кешендерін сәйкестігін бағалаумен айналысады.

Сонымен қатар отандық мамандар адамдарды, жануарлар мен автокөлік сияқты жылжымалы объектілерді бақылайтын арнайы бағдарлама жасап шығарды. Бағдарлама қолданушыларға қолжетімді болу үшін RINEX форматымен ұсынылған.

Дастан Шоқатаев, дифференциялды түзету және басқару орталығының бөлім басшысы:

– Бағдарлама арқылы объектілерді бақылау және қадағалау, отынды ұрлау қауіпсіздігін түсіру, барлық объектілерді бір картадан бақылау, жүкті тасымалдау және қауіпсіздігін тиімді жоспарлау, жылжымалы объектілерді бақылау және диспетчерлеуді көмектеседі. «2030 жылға қарай Қазақстан ғарыш қызметтерінің әлемдік нарығындағы өз тауашасын кеңейтіп, басталған бірқатар жобаларды қисынды аяқтауы тиіс». Елбасының халыққа жолдауында айтқан бұл бастамасы сәтті жүзеге асып келеді.

Осы орайда алдағы уақытта бөлім мамандары ұшқышсыз басқарылатын құрылғы құрастыруды да жоспарлап отыр. Бүгінде бұл жобаның сызба жұмыстары жүргізіліп жатыр. Ал әзірге еліміздің ұлан-ғайыр аумағы халық арасында «көреген көз» немесе «қос жанар» деген атауға ие болған арнайы жер серіктерінің бақылауында.

Айдын Айымбетов, «Қазақстан Ғарыш Сапары ҰК» АҚ вице-президенті:

– Қазақстанда Жерді қашықтан зондтай алатын екі жер серігі бар. Біріншісінің ажыратымдылығы жоғары, яғни дәлдігі жағынан тек 1 метрге ғана ағат кетуі мүмкін. Екіншісінің ажыратымдылығы орташа, яғни – 6 жарым метр. Қос құрылғы бүгінде қалыпты жағдайда жұмыс істеп тұр. Ғарыштан түсірілген фотокескіндерді мемлекеттік органдарға, қызығушылық білдірген құрылымдарға ұсынамыз.

Жер серіктері арқылы су тасқынын, үлкен аумақ шарпыған қызыл жалынды анықтауға болады. Сондай-ақ заңбұзушылықтың алдын алуға да теңдессіз технология. Мәселен, заңсыз қолды болған жер учаскелерін немесе магистральді құбырлардан мұнай мен газ ұрлаған қаскөйлерді құрықтауға мүмкіндік береді. Осылайша тың жоба мемлекеттік қазына бюджетін 30 млрд теңгеге үнемдеді. Алдағы уақытта жер серіктерінің заманауи үлгілерін сатып алу көзделіп отыр.