Шымкентте білім беру ресурстарын тиімді басқару, мемлекеттік тапсырыстың ашықтығын қамтамасыз ету және цифрлық бақылауды жетілдіру мәселелері талқыланды
Білім беру саласының тұрақты дамуы тек қаржыландыру көлемімен өлшенбейді. Бөлінген қаражаттың мақсатты жұмсалуы, қолда бар инфрақұрылымның тиімді пайдаланылуы және әрбір баланың сапалы білім алуына жағдай жасалуы да маңызды. Осы міндеттерді жүзеге асыруда қаржылық тәртіпті нығайту мен цифрлық бақылау тетіктерін жетілдіру ерекше рөл атқарады. Бұл мәселелер Шымкентте өткен өңіраралық тәжірибелік семинар-кеңесте кеңінен талқыланды.
15 қазанда басталған жиын қосымша білім беруге арналған бірыңғай мемлекеттік тапсырысты іске асыру тәжірибесін таратуға арналды. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің бастамасымен ұйымдастырылған семинарға орталық мемлекеттік органдардың, «Қазақтелеком» АҚ мен «Қаржы орталығы» АҚ өкілдері, еліміздің 11 өңірінен әкім орынбасарлары, сондай-ақ білім беру, экономика, цифрландыру, спорт және мәдениет салаларының басшылары мен мамандары қатысты.
Басқосудың негізгі мақсаты – білім беру ресурстарын тиімді басқарудың озық тәсілдерін ортаға салып, мемлекеттік тапсырысты жүзеге асырудағы өзекті мәселелерді талқылау және саладағы оң тәжірибені басқа өңірлерге тарату болды. Қатысушылар бюджет қаражатын ұтымды пайдалану, білім беру қызметтерінің қолжетімділігін арттыру, қаржыландырудың ашықтығын қамтамасыз ету және мемлекеттік тапсырыстың орындалуын бақылау мәселелеріне назар аударды.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев білім беру сапасын арттыруға, адами капиталды дамытуға және мемлекеттік ресурстарды тиімді пайдалануға үнемі басымдық беріп келеді. Бұл міндеттер білім беру ұйымдарын қаржыландырумен қатар, бөлінген қаражаттың нақты нәтижеге бағытталуын талап етеді. Әсіресе балалардың қосымша білім алуына мүмкіндік жасау, олардың қабілеті мен қызығушылығын дамыту және сапалы қызметке тең қолжетімділігін қамтамасыз ету маңызды.
Семинар барысында Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Сәрсен Құранбек білім беру жүйесін жетілдіруде қолда бар ресурстарды тиімді басқарудың маңызына тоқталды. Оның айтуынша, саланың тұрақты дамуы үшін қаржыландыру көлемін арттырумен қатар, қаражаттың мақсатты жұмсалуына, жоспарлау сапасына және басқарушылық шешімдердің нәтижелілігіне де басымдық берілуі қажет.
«Білім беру жүйесін дамытуда ең алдымен қолда бар мүмкіндіктерді дұрыс бағалап, ресурстарды нақты қажеттілікке қарай бағыттау маңызды. Бұл ретте қаржылық тәртіпті күшейтіп қана қоймай, жоспарлау мен бақылау жұмыстарын жетілдіру қажет. Әрбір басқарушылық шешім нақты нәтижеге негізделіп, балалардың сапалы әрі қолжетімді білім алуына ықпал етуі тиіс», – деді Сәрсен Абайұлы.
Шынында да, білім беру саласындағы әрбір шешімнің түпкі нәтижесі балалардың игілігімен өлшенуі керек. Қаржыны тиімді жоспарлау, сұранысты алдын ала бағалау және білім беру ұйымдарының мүмкіндіктерін толық пайдалану қызмет сапасын арттыруға жол ашады. Ал жүйелі бақылау қаражаттың мақсатты жұмсалуын қамтамасыз етіп, басқару үдерісіндегі кемшіліктерді дер кезінде анықтауға мүмкіндік береді.
Семинарда қаралған маңызды бағыттардың бірі – қосымша білім беруге арналған бірыңғай мемлекеттік тапсырысты іске асыру тетіктері болды. Бұл жүйе балалардың спорт, шығармашылық және өзге де қосымша білім беру бағыттарындағы мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған. Алайда мемлекеттік қолдаудың нәтижелі болуы үшін қызмет алушыларды нақты есепке алу, көрсетілген қызметті растау және қаржыландырудың ашықтығын қамтамасыз ету қажет.
Осы бағытта Шымкент қаласында пилоттық жоба аясында бірқатар цифрлық бақылау тетіктері енгізілді. Атап айтқанда, балалар туралы қайталанатын жазбаларды жою, қызметтің нақты көрсетілгенін растау және қаржыландыруды нақты қызмет алушымен байланыстыру шаралары қарастырылды.
Мұндай тәсілдер мемлекеттік тапсырысты іске асырудағы есеп жүргізу сапасын арттыруға, деректердің дұрыстығын қамтамасыз етуге және бюджет қаражатының негізді бөлінуін бақылауға мүмкіндік береді. Цифрлық құралдарды пайдалану басқару үдерісіндегі ашықтықты арттырып қана қоймай, қызмет көрсетуге қатысты ақпаратты жүйелі талдауға да жағдай жасайды.
Сонымен қатар семинарда мемлекеттік мектептердің бос қуаттарын пайдалану арқылы балаларды қосымша біліммен қамтуды кеңейту мәселесі көтерілді. Бұл – қолданыстағы инфрақұрылымды тиімді пайдаланудың маңызды жолдарының бірі. Егер білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық мүмкіндіктері мен қолжетімді ресурстары дұрыс бағаланса, қосымша шығындарды оңтайландырып, балаларға ұсынылатын қызмет түрлерін көбейтуге болады.
Өңіраралық семинардың тағы бір маңызы – білім беру саласындағы өзекті мәселелерді әр өңірдің тәжірибесі негізінде талқылауға мүмкіндік беруінде. Әкімдіктер мен салалық мекемелердің, орталық мемлекеттік органдардың және цифрлық шешімдерді ұсынатын ұйымдардың өзара пікір алмасуы мемлекеттік тапсырысты басқарудың тиімді үлгілерін қалыптастыруға ықпал етеді.
Білім беру ресурстарын басқаруда нақты қажеттілікті бағалау, қаржыландыруды жоспарлау, көрсетілген қызметтің сапасын бақылау және нәтижелерді талдау өзара сабақтас болуы тиіс. Бұл ретте жұмыстың көлемін ғана емес, оның балаларға тигізген нақты пайдасын да ескеру маңызды.
Мәселен, қосымша білім беру қызметтерінің қолжетімділігін арттыру балалардың бос уақытын тиімді ұйымдастыруға, шығармашылық және спорттық қабілеттерін дамытуға мүмкіндік береді. Ал цифрлық бақылау осы қызметтердің нақты көрсетілуін қадағалап, мемлекеттік қолдаудың мақсатты жұмсалуына жағдай жасайды.
Қорыта айтқанда, Шымкентте өткен семинар-кеңес білім беру саласындағы қаржылық тәртіпті нығайту, цифрлық бақылауды жетілдіру және қолда бар ресурстарды тиімді пайдалану мәселелерінің маңызын көрсетті. Мемлекеттік қаражаттың әрбір теңгесі нақты нәтижеге бағытталып, әрбір баланың сапалы әрі қолжетімді білім алуына қызмет етуі тиіс. Өйткені білімге салынған инвестиция – елдің адами капиталын нығайтып, келешек дамуына негіз қалайтын стратегиялық қадам.
