Қазақстанның фармацевтика саласы үшін маңызды оқиға Шымкент қаласында орын алды. Елімізде өндірілген дәрілік препарат алғаш рет Еуропалық одақ нарығына жөнелтіліп, отандық фармацевтика өнімінің халықаралық кеңістікке шығуына жол ашылды. Қазақстандық дәрінің алғашқы экспорттық партиясы Болгария Республикасына жөнелтілді. Бұл – еліміздегі фармацевтикалық өндірістің технологиялық мүмкіндігін ғана емес, қазақстандық кәсіпорындардың халықаралық сапа талаптарына бейімделу бағытында атқарған жұмысының нәтижесін көрсететін маңызды қадам. Еуропа нарығына шығу отандық өндіріс үшін жаңа нарықтарға жол ашып, экспорттық әлеуетті кеңейтуге мүмкіндік береді. Алғашқы партия Шымкенттегі «Химфарм» АҚ кәсіпорнында өндірілген SIGLETIC 100 мг №28 дәрілік препаратынан тұрады. Болгарияға жалпы 7 841 қаптама жөнелтілді. Өнім құрамында ситаглиптин бар. Препарат екінші типті қант диабетімен ауыратын ересек пациенттердің қанындағы глюкоза деңгейін бақылау үшін қолданылады.
Қазақстандық дәрінің Еуропалық одақ нарығына шығуына байланысты Шымкентте арнайы салтанатты рәсім ұйымдастырылды. Оған қала әкімі Ғабит Сыздықбеков, кәсіпорын басшылығы мен қызметкерлері, серіктестер және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты. Еуропалық нарыққа шығу үшін өнімнің сапасы мен өндіріс процесі қатаң халықаралық талаптарға сәйкес болуы қажет. Осы бағытта «Химфарм» кәсіпорнында өндірістік қуаттарды жаңғырту, технологиялық процестерді жетілдіру және дәрілік препараттардың сапасына қойылатын халықаралық стандарттарды енгізу бойынша ауқымды жұмыстар жүргізілген. Кәсіпорынның бұл бағыттағы жұмысы 2025 жылы маңызды нәтижеге жетті. Еуропалық реттеуші органдар жүргізген инспекция қорытындысы бойынша «Химфарм» АҚ Еуропалық одақтың GMP талаптарына сәйкестік сертификатын алды.
GMP – дәрілік заттарды өндірудің тиісті практикасына қойылатын халықаралық талаптар жүйесі. Мұндай сәйкестік өндіріс процесінің сапасын бақылауға, дәрінің қауіпсіздігі мен тұрақтылығын қамтамасыз етуге және өнімді халықаралық нарық талаптарына сәйкес шығаруға мүмкіндік береді. Осы талаптарға сәйкестіктің расталуы кәсіпорын үшін Еуропа нарығына шығудың маңызды алғышарты болды. Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков бұл оқиғаның отандық фармацевтика үшін маңызына тоқталды.
«Бүгін Шымкент қаласында Қазақстанның фармацевтика саласы үшін маңызды оқиға орын алды. Отандық дәрі алғаш рет Еуропалық одақ нарығына шықты. Бұл қазақстандық өндірістің халықаралық талаптарға сәйкестігін көрсетіп, экспорттық мүмкіндіктерге жаңа жол ашады», – деді қала әкімі. «Химфарм» кәсіпорнының тарихы 1882 жылдан басталады. 2011 жылдан бері зауыт халықаралық Polpharma Group құрамында жұмыс істейді және өз өнімдерін SANTO сауда белгісімен шығарады.
Бүгінде кәсіпорында 967 адам еңбек етеді. Қолданыстағы өндіріс орнына салынған инвестиция көлемі 130 млн АҚШ долларын құрайды.
Кәсіпорынның өндірістік мүмкіндігі де ауқымды. Қазіргі таңда зауыт жылына 1 млрд данаға дейін қатты дәрілік қалыптағы өнім шығаруға қауқарлы. Мұнда таблеткалармен қатар инъекциялық және инфузиялық ерітінділер, ұнтақ түріндегі антибиотиктер және сұйық дәрілік заттар өндіріледі.
Бұл көрсеткіш Шымкенттің фармацевтикалық өндіріс бойынша Қазақстандағы маңызды орталықтардың бірі ретінде қалыптасып келе жатқанын аңғартады. Кәсіпорын қол жеткізген нәтижемен тоқтап қалмай, өндірістік әлеуетін одан әрі арттыруды жоспарлап отыр. Қазіргі таңда аумағы 17 гектар болатын учаскеде құны 39,5 млрд теңге болатын жаңа инвестициялық жоба жүзеге асырылуда. Жоба 2026–2036 жылдарға жоспарланған.
Жоба толық іске қосылғаннан кейін таблетка өндірісінің көлемі жылына 2 млрд данаға дейін ұлғаймақ. Сонымен қатар кәсіпорында 300-ге жуық жаңа жұмыс орны ашылады.
Бұл – бір кәсіпорынның ғана өндірістік қуатын арттыру емес, қаланың индустриялық әлеуетін күшейтуге бағытталған маңызды инвестициялық қадам.
Өйткені жоғары технологиялы өндірістің кеңеюі жаңа жұмыс орындарын құрумен қатар, мамандардың кәсіби біліктілігін арттыруға, өндірістік кооперацияны дамытуға және қосылған құны жоғары өнім үлесін көбейтуге мүмкіндік береді.
Қазақстан үшін фармацевтика саласын дамыту стратегиялық маңызға ие. Дәрі-дәрмек өндірісінің жолға қойылуы ішкі нарықтағы қажеттілікті қамтамасыз етуге мүмкіндік берсе, халықаралық нарыққа шығу отандық кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға жол ашады. Шымкенттен Болгарияға жөнелтілген алғашқы партия – осы бағыттағы жұмыстың нақты нәтижелерінің бірі. Ең маңыздысы, қазақстандық өнімнің Еуропалық одақ сияқты талаптары жоғары нарыққа шығуы өндіріс сапасына қойылатын талаптардың халықаралық деңгейге көтерілгенін көрсетеді.
Экспорт географиясының кеңеюі кәсіпорындарға жаңа нарықтарды игеруге, өндіріс көлемін ұлғайтуға және инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға қосымша мүмкіндік береді. Мұндай жобалар Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың экономиканы әртараптандыру, өңдеуші өнеркәсіпті дамыту, отандық өндірістің үлесін арттыру және экспортқа бағытталған жоғары қосылған құны бар өнім шығаруды ұлғайту жөніндегі міндеттерімен де сабақтас.
Президент отандық өндірісті дамыту мәселесінде шикізат экспортына тәуелділікті азайтып, технологиялық және өңдеу секторларына басымдық берудің маңызын үнемі атап келеді. Фармацевтика секілді жоғары технологиялық салалардың дамуы осы міндеттердің нақты бағыттарының бірі саналады. Соңғы жылдары Шымкентте өнеркәсіптік өндірісті дамытуға, инвестиция тартуға және жаңа жұмыс орындарын ашуға бағытталған жобалар жүзеге асырылып келеді. Соның ішінде фармацевтика саласының орны ерекше.
«Химфарм» кәсіпорнының өндіріс көлемін арттыруы, жаңа инвестициялық жобаның іске асырылуы және өнімнің Еуропалық одақ нарығына шығуы қаланың индустриялық әлеуетін жаңа деңгейге көтеруге ықпал етеді. Бір қарағанда, Болгарияға жөнелтілген 7 841 қаптама дәрі – белгілі бір көлемдегі экспорттық партия. Алайда оның экономикалық және технологиялық мәні бұдан әлдеқайда кең. Бұл – қазақстандық өнімнің халықаралық сапа талаптарына сай екенін тәжірибе жүзінде көрсеткен алғашқы қадамдардың бірі.
Шымкенттен басталған бұл экспорттық бағыт алдағы уақытта жаңа нарықтарға шығуға, өнім түрлерін көбейтуге және өндіріс көлемін арттыруға негіз болмақ.
Қазақстандық дәрінің Еуропа нарығына жол ашуы – отандық фармацевтиканың жаңа белеске көтерілгенін көрсететін маңызды оқиға. Ал Шымкент үшін бұл – жоғары технологиялы өндірісті дамытып, инвестиция тартып, экспорттық мүмкіндікті кеңейтудің нақты нәтижесі.
