Шымкентте халық санының өсуі мен қаланың аумақтық кеңеюіне байланысты тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін инфрақұрылымды жаңғырту жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Соның ішінде төтенше жағдайларға жедел әрекет ету мүмкіндігін арттыру, өрт қауіпсіздігін күшейту және құтқару қызметтерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға айрықша мән беріліп отыр. Осы бағытта қала аумағында жаңа өрт сөндіру деполары мен әмбебап жедел қызмет нысандары бой көтеруде.
Бұл жұмыстар Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, азаматтардың өмірі мен денсаулығын қорғау, төтенше жағдайлардың алдын алу және мемлекеттік қызметтердің тиімділігін арттыру жөніндегі тапсырмаларының жергілікті деңгейде іске асырылуымен сабақтас. Президент өз Жолдауларында елді мекендердегі инфрақұрылымды жаңғыртумен қатар, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету ісін жүйелі түрде күшейтудің маңызын атап келеді.
Бүгінде Шымкент қаласының Тұран және Жаңаталап шағынаудандарында жаңа өрт сөндіру деполарының құрылысы қарқынды жүргізілуде. Бұл нысандардың іске қосылуы қала тұрғындары үшін қауіпсіздік деңгейін арттырып қана қоймай, жедел қызметтердің оқиға орнына жету уақытын қысқартуға мүмкіндік береді.
Тұран шағынауданында салынып жатқан өрт сөндіру депосы екі қабатты ғимарат ретінде жобаланған. Мұнда құтқарушылардың қызмет атқаруына және кәсіби даярлығын жетілдіруіне қажетті жағдайлардың барлығы қарастырылған.
Нысан аумағында өрт сөндіру техникаларына арналған төрт автотұрақ, қызметкерлер көлігіне арналған тұрақ, оқу-жаттығу мұнарасы, шағын футбол алаңы мен жүгіру жолағы болады. Бұл инфрақұрылым төтенше жағдай кезінде арнайы техниканың жедел шығуына жағдай жасап, өрт сөндірушілер мен құтқарушылардың дене дайындығын тұрақты жетілдіруге мүмкіндік береді.
Заманауи депо тек арнайы көліктер орналасатын орын емес. Ол – мамандардың тәулік бойы кезекшілік атқарып, кез келген шақыртуға шұғыл шығуын қамтамасыз ететін маңызды стратегиялық нысан. Сондықтан оның орналасу орны мен техникалық мүмкіндігі төтенше жағдайларға әрекет етудің жалпы тиімділігіне тікелей әсер етеді.
Жаңаталап шағынауданында салынып жатқан нысанның тағы бір ерекшелігі – бірнеше жедел қызметтің бір жерде жұмыс істеуіне мүмкіндік беретін әмбебап кешен ретінде қарастырылуы.
Мұнда төтенше жағдайлар қызметі, полиция және жедел жәрдем бригадаларының жұмысына қажетті жағдайлар жасалады. Кешен құрамында қызметтік бөлмелер, оқу кабинеті, асхана, оқу-жаттығу мұнарасы, спорт алаңы, арнайы техникаларға арналған гараж және автотұрақ қарастырылған.
Әртүрлі жедел қызметтердің бір аумақта орналасуы төтенше оқиға кезінде ведомствоаралық байланысты жедел ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Өйткені өрт, жол-көлік оқиғасы немесе басқа да төтенше жағдайларда бірнеше қызметтің бір мезетте әрекет етуі қажет болуы мүмкін. Мұндай жағдайда ақпарат алмасудың жылдамдығы мен іс-қимылдың үйлесімділігі адам өмірін сақтауда маңызды рөл атқарады.
Жаңа кешеннің басты мақсаты да – осы үйлесімділікті қамтамасыз ету, жедел қызметтердің мүмкіндігін арттыру және тұрғындарға көрсетілетін көмектің уақытылы болуына жағдай жасау. Төтенше жағдайлардың салдарымен күресумен қатар, оның алдын алу жұмыстарының да маңызы зор. Осыған байланысты Шымкент қаласының Төтенше жағдайлар департаменті тұрғындар арасында профилактикалық және түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізіп келеді.
Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында өткен брифингте жылыту маусымында тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытында атқарылған жұмыстар мен алдағы міндеттер таныстырылды. Өткен жылы жылыту маусымына дайындық және қауіптің алдын алу аясында қала аумағындағы 6 632 тұрғын үй араланып, 18 983 адамға өрт қауіпсіздігі және улы газдан уланудың алдын алу бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілген. Оның ішінде 1 208 әлеуметтік осал отбасы профилактикалық шаралармен қамтылған.
Мамандар тұрғындарға пеш пен газ жабдықтарын қауіпсіз пайдалану, түтін мұржалары мен желдету жүйелерін уақытылы тазалау қажеттігін түсіндіреді. Әсіресе көміртек тотығының адамға сезілмейтін ерекшелігіне байланысты арнайы датчиктер орнатудың маңызы кеңінен түсіндірілуде.
Профилактикалық жұмыстар ақпараттық кеңістікте де жалғасқан. Бұқаралық ақпарат құралдарында 56 материал, әлеуметтік желілерде 13 материал жарияланған. Шағынаудандарда дауыс зорайтқыштар арқылы 72 рет үгіт-насихат жұмысы жүргізілген. Сонымен қатар тұрғындармен 21 жиын және 28 нұсқама ұйымдастырылып, оған 557 адам қатысқан.
Балалардың қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға да ерекше назар аударылған. Осы мақсатта 285 оқушыны қамтыған 9 интерактивті және ашық сабақ, сондай-ақ 58 оқушы қатысқан 3 экскурсия өткізілген. Қауіпсіздік ережелерін күнделікті өмірде дұрыс қолдануға үйрететін үш танымдық бейнеролик әзірленіп, олар мұғалімдерге, ата-аналарға және тұрғындарға WhatsApp чаттары арқылы таратылған.
Алдағы 2026–2027 жылдардағы жылыту маусымында профилактикалық жұмыстарды күшейту көзделіп отыр. Негізгі басымдық – өрттің және улы газдан уланудың алдын алу, сондай-ақ адам өмірін қорғау.
Бұл ретте төтенше жағдайлар қызметінің мамандарымен қатар газ-техникалық қызмет өкілдері, еріктілер, жергілікті атқарушы органдар мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері бірлесіп жұмыс істейді. Мұндай кешенді тәсіл қауіпсіздік мәселесін тек бір мекеменің міндеті ретінде емес, қоғамның ортақ жауапкершілігі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді.
Шымкенттің аумағы ұлғайып, жаңа тұрғын алаптары мен шағынаудандардың саны артып келе жатқан жағдайда жедел қызметтердің инфрақұрылымын алдын ала дамыту – уақыт талабы. Сондықтан жаңа деполардың құрылысы қаланың қауіпсіздік жүйесін жаңғыртудың маңызды бағыттарының бірі болып отыр.
Айта кетейік, 2026 жылғы мамырда Бозарық-3 шағынауданында осындай әмбебап нысанның құрылысы аяқталып, пайдалануға берілді. Алдағы кезеңде Базарқақпа, Ақжар және Қайнарбұлақ шағынаудандарында да жаңа деполар салу жоспарланған.
Жоспарланған нысандардың барлығы пайдалануға берілген кезде қаланың әр бөлігіндегі жедел қызметтердің қолжетімділігі артып, төтенше жағдай орын алған жағдайда мамандардың оқиға орнына жету мүмкіндігі жақсара түспек. Мемлекет басшысы атап көрсеткендей, азаматтардың қауіпсіздігі мен әл-ауқаты – мемлекеттік саясаттың негізгі басымдықтарының бірі. Бұл міндетті жергілікті жерде жүзеге асыру тек жаңа нысандар салумен шектелмейді. Ол заманауи техникамен қамтамасыз етуді, мамандардың кәсіби даярлығын жетілдіруді, ведомствоаралық өзара іс-қимылды күшейтуді және ең бастысы, тұрғындардың қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруды талап етеді. Осы тұрғыдан алғанда, Шымкентте салынып жатқан жаңа өрт сөндіру деполары – қаланың бүгінгі қажеттілігіне ғана емес, алдағы даму кезеңіне арналған маңызды инфрақұрылымдық жобалар. Өйткені төтенше жағдайдың алдын алу мен оған дер кезінде әрекет ету – адам өмірін сақтаудың ең маңызды шарттарының бірі.
