Ходженд — Орта Азиядағы көне шаһардың бірі

Ходженд — Тәжікстанның солтүстігінде орналасқан Соғды облысының орталығы. Ол Шымкент қаласынан 300 шақырым қашықтықта жатыр. Памир тауларының сілемдері мен құрама жоталы Моғолтау және Түркістан жотасы қоршап жатқан өлкенің өзіне тән ерекшелігі де бар. Біз білетін Сырдария Қазақстан мен Өзбекстанның ғана шекарасын емес, Тәжікстанның Ходженд қаласын да қақ бөліп тұр. Бұл мемлекетте ірі өзен бойында орналасқан Ходжендтен басқа қала кезіктірмейсіз. Сондай-ақ, «Қайрақты» суқоймасы дарияның суын тиімді пайдалану үшін салынған.

«Ойбек» шекарасынан Шымкенттің қоғамдық делегациясын Соғды облысының және Ходженд қаласының әкімдігі күтіп алды.  Өзін Назира Гафори деп таныстырған әкімдік өкілі Соғды облысы төрағасының орынбасары болып шықты. Ташкент халықаралық автожолының бойында Ходжендке кіре беріс тұста, дәстүрлеріне сай тағы да құрмет көрсетті. Қоғамдық делегацияны құшақ жая қарсы алғандар қатарында Соғды облыстық ішкі саясаты департаментінің басшысы Хуршед Муродзода, Ходженд қаласы төрағасының орынбасары Джамшед Абдукаримзода болды.

Қазақстан Республикасының сыртқы істер министрі Бейбіт Атамқұловтың қолдауымен біздерге Қазақстанның Тәжікстан Республикасындағы Консулдығы бағыт-бағдар беріп, жұмысымыздың жүйелі жүзеге асырылуына ұйытқы болды.

Иә, облыс орталығының тамаша табиғатын суреттеп жеткізу сірә да қиынға соғар. Жасыл желекке оранған қаланың әр көшесінен тал көшеттерін анық аңғаруға болады. Әсіресе, өрік баулары мен бадам жаңғақтары мұнда көптеп кездеседі. Тіпті, анар ағашының гүлдеп тұрған мезгіліне куә болдық. Бұл — жергілікті халықтың еңбексүйгіштігіннің нәтижесі деп білдік.

Осылайша, Ходжендке сапарымыздың алғашқы күнінде-ақ тарихи-танымдық экскурсиямызды бастап кеттік. Ескі шаһардағы құндылығын сақтап қалған тарихи орынның бірі — «Арбоб» мәдениет үйі. 1951 жылы іргетасы қаланған ғимарат колхозшылардың асарлатуымен 1957 жылы аяқталады. 703 орынға арналған. қазіргі заман тарихы мен колхоздастыру кезеңінің жұрнағын сақтаған мәдениет үйінің мұражайлары келушілердің қатарын сейілткен емес. Біздерде де бұл орынның өзіне тән ерекшелігін көріп, қызығушылық таныттық. Шымкентткен арнайы кәдесыйға алынған кітап пен ұлттық аспабымыз домбыраны мұражайдың төрінде тұрсын деп тарту еттік.

Мемлекеттік мекемеге қарайтын шайхана туралы естігенсіз бе? Біз де алғаш рет бұл жағдайға кезіктік. 2012 жылы Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмонның тапсырмасымен 7 айдың ішінде аяқталған құрылыс жұмыстарының архитектуралық келбеті де ерек.