Шымкент қаласының шығармашылық әлеуетін ел көлемінде таныту, ұлттық өнерді дәріптеу және креативті кәсіпкерлікті дамыту бағытындағы жұмыстар жаңа мазмұнмен жалғасуда. 24–25 қазан күндері Астанадағы Qazaq Creative Hub орталығында өткен Шымкент қаласының креативті жәрмеңкесі өңір шеберлерінің туындыларын, заманауи технологиялық жобаларын және мәдени мұрасын бір алаңға тоғыстырды. Республика күнімен тұспа-тұс келген іс-шара ұлттық құндылықтарды жаңғырту мен шығармашылық экономиканың мүмкіндіктерін кеңінен танытуға жол ашты.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ел экономикасын әртараптандыру, кәсіпкерлікті қолдау, цифрландыруды жеделдету және мәдениет саласының әлеуетін арттыру міндеттеріне үнемі назар аударып келеді. Осы тұрғыдан алғанда, креативті индустрияны дамыту – тек өнер мен мәдениетті қолдау ғана емес, сонымен бірге жаңа жұмыс орындарын ашуға, отандық өнімдердің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға және ұлттық брендтерді қалыптастыруға ықпал ететін маңызды бағыт. Астанада ұйымдастырылған жәрмеңке осы міндеттердің өңірлік деңгейде жүзеге асуына мүмкіндік беретін бастамалардың бірі болды.
Креативті индустрияларды дамыту қорының Creative Aimaq жобасы аясында өткен екі күндік шараға шымкенттік қолөнершілер, дизайнерлер, өнер өкілдері мен инновациялық жобаларды әзірлеушілер қатысты. Олар елорда тұрғындары мен қонақтарына өздерінің шығармашылық жұмыстарын ұсынып, ұлттық өнердің заманауи бағыттармен үйлесім табу мүмкіндігін көрсетті.
Жәрмеңкенің ашылу салтанатында оңтүстік өңірдің музыкалық мұрасын дәріптеп жүрген «Қаратау» музыкалық ансамблі өнер көрсетті. Ұлттық нақыштағы әуендер іс-шараның мазмұнын байытып, көрермендерге қазақ өнерінің терең тамырын сезінуге мүмкіндік берді.
Алғашқы күннің маңызды оқиғаларының бірі – Жұмат Шанин атындағы Шымкент қалалық академиялық қазақ драма театрының «О, қала!» әдеби-музыкалық қойылымы болды. Шәмші Қалдаяқов пен Ержан Серікбаевтың шығармашылығына арналған туынды көрерменге музыкалық және сахналық өнердің үндестігін ұсынды. Бұл қойылым арқылы Шымкенттің мәдени өмірі мен шығармашылық ортасының өзіндік ерекшелігі елорда жұртшылығына таныстырылды.
Жәрмеңке көрме форматымен ғана шектелмей, ұлттық өнерді насихаттайтын, мәдени байланыстарды нығайтатын және шығармашылық өкілдерінің тәжірибе алмасуына жағдай жасайтын ортаға айналды.
Шымкенттік шеберлердің қолынан шыққан ұлттық киімдер, авторлық әшекейлер, кілемдер, киізден, қыштан, былғарыдан және ағаштан жасалған бұйымдар келушілердің назарына ұсынылды. Әр туындыда ұлттық нақыш пен авторлық ізденістің үйлесімі көрініс тапты.
Қолөнер бұйымдары – халқымыздың тұрмыс-тіршілігін, дүниетанымын және ғасырлар бойы қалыптасқан эстетикалық талғамын танытатын мәдени мұра. Бүгінде дәстүрлі өнерді жаңа дизайн шешімдерімен ұштастыру арқылы оны күнделікті өмірде сұранысқа ие өнімге айналдыруға мүмкіндік мол. Мұндай жұмыстар шеберлердің шығармашылық ізденісін дамытып қана қоймай, қолөнерді кәсіп ретінде өркендетуге де ықпал етеді.
Жәрмеңкеге келушілер бұйымдарды тамашалап, авторларымен тікелей танысуға, олардың жасалу ерекшеліктері туралы білуге және өздеріне ұнаған өнімдерді сатып алуға мүмкіндік алды. Бұл – жергілікті өндірушілер үшін тұтынушылармен тікелей байланыс орнатып, өнім сапасы мен ерекшелігін таныстырудың тиімді жолы.
Креативті кәсіпкерліктің басты артықшылығы – материалдық өнімге қоса, оның идеялық мазмұны мен авторлық ерекшелігін де құндылыққа айналдыру. Осы тұрғыдан алғанда, шымкенттік шеберлердің жұмыстары өңірдің мәдени келбетін қалыптастыратын және ұлттық брендтердің танымалдығын арттыратын маңызды өнімдер қатарынан орын алады.
Жәрмеңкеде дәстүрлі өнермен қатар, Шымкентте әзірленген технологиялық жобалар да таныстырылды.
Олардың қатарында алақан тамырлары арқылы төлем жасауға мүмкіндік беретін Alaqan жүйесі, қолжазбаны жасанды интеллект көмегімен танып, өңдейтін Qalam AI ақылды қаламы және мал шаруашылығына арналған QazTracker цифрлық жүйесі бар.
Бұл жобалар креативті индустрияның тек мәдениет пен дизайн саласымен шектелмейтінін, оның цифрлық технологиялармен, инновациялармен және кәсіпкерлікпен тығыз байланысты екенін аңғартады. Бүгінде жаңа идеяларды коммерциялық өнімге айналдыру, технологиялық шешімдерді күнделікті өмірге енгізу және отандық әзірлемелерді кеңінен таныту экономиканың дамуында ерекше маңызға ие.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев цифрлық трансформация мен жасанды интеллектіні дамытуға басымдық беріп келеді. Осы бағыттағы мемлекеттік міндеттер аясында отандық технологиялық бастамаларды қолдау, инновациялық кәсіпкерлікті өркендету және цифрлық шешімдерді түрлі салада қолдану өзекті болып отыр. Шымкенттік жобалардың елордадағы жәрмеңкеде ұсынылуы өңірдегі технологиялық ізденістерді кең аудиторияға таныстыруға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, «САҚ» киностудиясы шығармашылық жұмыстарын көпшілік назарына ұсынып, анимация мен кино өндірісінің әлеуетін көрсетті. Бұл бағыт балалар мен жасөспірімдерге арналған отандық контентті дамытуға, ұлттық тарих пен құндылықтарды заманауи экран тілі арқылы жеткізуге жол ашады.
25 қазан – Республика күніне орай жәрмеңкенің екінші күні қазақ анимациясына, театр өнеріне, музыка мен дәстүрлі қолөнерге арналды. Көрермендер «САҚ» киностудиясының «Айбынды аула», «Тоқты мен Серке» мультсериалдары мен «Ахмет» анимациялық фильмін тамашалады.
Жұмат Шанин атындағы театрдың «О, қала!» әдеби-музыкалық қойылымы қайта сахналанып, «Қаратау» ансамблі концерттік бағдарламасын ұсынды. Бұдан бөлек, ұлттық әшекей бұйымдарын жасау, киіз басу және құрақ құрау бойынша шеберлік сабақтары ұйымдастырылды. Қатысушылар дәстүрлі қолөнер әдістерімен танысып, бұйым жасау үдерісіне араласты.
Республика күнімен тұспа-тұс келген мұндай бастамалардың маңызы зор. Өйткені ұлттық мерекенің мазмұны тарихи жадыны жаңғыртумен қатар, төл мәдениетімізді дәріптеуді, отандық өнер мен кәсіпкерліктің жетістіктерін танытуды да қамтиды. Ал ұлттық мұраны жаңа буынға жеткізудің тиімді жолдарының бірі – оны заманауи шығармашылық өнімдермен сабақтастыру.
Creative Aimaq жобасының негізгі мақсаты – өңірлік брендтерді таныту, креативті кәсіпкерлерге қолдау көрсету және олардың өнімдерін өткізуге жаңа мүмкіндіктер ашу. Осы міндеттер аясында ұйымдастырылған жәрмеңке шымкенттік шеберлер мен дизайнерлерге өз жұмыстарын елорда нарығында ұсынуға, әлеуетті сатып алушылармен байланыс орнатуға және шығармашылық өнімдерінің танымалдығын арттыруға жағдай жасады.
Мұндай алаңдардың тиімділігі – шығармашылық идея мен нарықтық сұраныстың арасындағы байланысты нығайтуында. Шебердің қолынан шыққан бұйым, дизайнердің авторлық туындысы немесе технологиялық әзірлеме кең аудиторияға ұсынылған кезде оның жаңа тұтынушылар табуына және кәсіп ретінде дамуына мүмкіндік артады.
Шымкент – мәдени дәстүрі бай, қолөнер мен өнердің түрлі бағыттары дамыған, кәсіпкерлік бастамаларға әлеуеті жоғары қала. Осы мүмкіндіктерді жүйелі түрде таныту өңірдің танымалдылығын арттырып қана қоймай, шығармашылық индустрияның экономикалық маңызын күшейтуге де ықпал етеді. Әсіресе ұлттық нақыштағы өнімдерді заманауи дизайнмен ұштастыру, отандық анимацияны дамыту және цифрлық технологияларды енгізу жергілікті бастамалардың жаңа нарықтарға шығуына жол ашады.
Мемлекет басшысы айқындаған экономиканы әртараптандыру, шағын және орта бизнесті қолдау, мәдени мұраны сақтау және цифрлық жаңғыру бағыттарымен үндесетін осындай жобалар өңірлердегі шығармашылық әлеуетті тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.
Астанада өткен Шымкент қаласының креативті жәрмеңкесі ұлттық өнерді, заманауи технологияны және кәсіпкерлік бастамаларды бір арнаға тоғыстырды. Екі күндік іс-шара шымкенттік шығармашылық өкілдерінің еңбегін кеңінен танытып, жергілікті өнімдердің жаңа аудиторияға жол тартуына мүмкіндік берді.
Бұл – ұлттық құндылықтарды дәріптеу мен креативті экономиканы дамыту бірін-бірі толықтыратын маңызды бағыттар екенін көрсеткен бастама.
