«Сындарлы қоғамдық диалог — Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі» атты Қазақстан халқына Жолдауында Президент бірыңғай тұрғын үй саясатын іске асыру жөніндегі басымдықтарды белгіледі.
Халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету және тұру жайлылығын арттыру– мемлекеттің тұрақты және маңызды міндеттерінің бірі.
Азаматтар үшін тұрғын үйдің қолжетімділігін арттыру үшін 2017 жылдан бастап «Нұрлы жер» тұрғын үй-коммуналдық даму мемлекеттік бағдарламасы іске асырылуда.
Бағдарламаның басты ерекшелігі мен мақсаты- мемлекеттің тұрғын үй құрылысына барынша аз қатысуы және нарықтық механизм дамуы үшін жасалуы тиіс. Бұған жеке инвестициялар мен халықтың жинақтарын тарту есебінен қол жеткізіледі.
2019 жылы тұрғын үй құрылысына инвестициялар 17%- ға артып, 1 трлн. 423,1 млрд. теңге.
Инвестициялардың айтарлықтай көлемі «Нұрлы жер» мемлекеттік бағдарламасы бойынша рекордтық 13,1 млн. шаршы метр тұрғын үйді тапсыруға және республиканың тұрғын үй қорын 115,8 мың тұрғын үйге жаңартуға мүмкіндік берді. Бұл 43,4 мың жеке үй және 72,4 мың пәтер көп пәтерлі үйлерде.
Ең көп тұрғын үй мегаполистерде (Нұр-сұлтан Қ. -1,8 млн. шаршы метр, Алматы қ. -2,1 млн. шаршы метр), Маңғыстау (1,2 млн. шаршы метр) және Ақтөбе (1,0 млн. шаршы метр) облыстарында салынды.
Алматы, Ақтөбе, Атырау, Қызылорда, Түркістан, Жамбыл облыстарында аумақтарда жеке құрылыс салу басым.
Жалпы алғанда жылдық жоспарға басқа өңірлерде құрылыс қарқынын арттыру есебінен қол жеткізілді.
Азаматтардың тұрғын үй мәселелері мемлекеттің басым міндеті. Қолданыстағы бағдарламалардың тетіктері арқылы табыстың түрлі деңгейі бар барлық қазақстандықтар үшін тұрғын үйге қол жетімділікті қамтамасыз етеміз.
Халықтың тұрғын үймен қамтамасыз етілуін 30 шаршы метрге дейін арттыру шеңберінде 2030 жылға қарай жаңа тұрғын үйді іске қосу көлемін жыл сайын 8-10%- ға арттыру жоспарлануда.
2019 жылы мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен сатып алу құқығынсыз 796,9 мың шаршы метр орташа тұрғын үй немесе 13 954 пәтер салынды және сатып алынды, оның ішінде:
1) халықтың әлеуметтік осал топтары үшін-283,6 мың шаршы метр тұрғын үй немесе 5 901 пәтер;
2) аз қамтылған көп балалы отбасылар үшін-378,7 мың шаршы метр тұрғын үй немесе 523 пәтер.
Сонымен қатар, барлық қаржыландыру көздері есебінен 7 387 көп балалы отбасы баспанамен қамтамасыз етілді;
3) жұмыс істейтін жастар үшін-134,6 мың шаршы метр тұрғын үй немесе 2 530 пәтер.
Облыстардың және Нұр-сұлтан, Алматы және Шымкент қалалары әкімдіктерінің бағалы қағаздарын шығару есебінен 633,0 мың шаршы метр кредиттік тұрғын үй немесе 10 600 пәтер салынды.
Ағымдағы 2020 жылы қаржыландырудың барлық көздері есебінен 15 млн. шаршы метр жаңа тұрғын үй немесе 150 мың тұрғын үй салу міндеті тұр. Мемлекеттік инвестиция шеңберінде 1,3 млн. шаршы метр тұрғын үй немесе 23 мың пәтер.
«Нұрлы жер» мемлекеттік бағдарламасының тиімділік көрсеткіші мемлекеттік инвестициялардың 1 теңгесіне орта есеппен 5 теңге жеке инвестициялар тартылуы болып табылады.
«Нұрлы жер» тұрғын үй-коммуналдық дамыту мемлекеттік бағдарламасы аясында мемлекеттік қолдау есебінен қамтамасыз етілетін болады
1) 12,7 мың отбасы немесе 709,8 мың шаршы метр тұрғын үйді сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғын үймен:
— 5,6 мың пәтер немесе 274,2 мың шаршы метр тұрғын үй халықтың әлеуметтік осал топтарына беріледі,
— 6 мыңнан астам пәтер немесе 395,6 мың шаршы метр тұрғын үй көп балалы отбасыларға берілетін болады.
Сонымен қатар, ағымдағы жылы қосымша қаражат бөлу жоспарлануда, бұл тағы да 4 мың көп балалы отбасын жалға берілетін тұрғын үймен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Жалпы, 2020 жылдың қорытындысы бойынша 10 мың көп балалы отбасын тұрғын үймен қамтамасыз ету, 40 мың шаршы метр көлеміндегі 1 мың жалға берілетін пәтерлер Нұр — сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларында жұмыс істейтін жастарды сатып алу жоспарланған.
Бұдан басқа, қазір қосымша қаражат бөлу мәселесі пысықталуда, бұл ағымдағы жылы 3 мың жұмыс істейтін жастарды жалға берілетін тұрғын үймен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ әкімдіктердің бағалы қағаздарын шығару немесе 625,8 мың шаршы метр тұрғын үй есебінен 10,4 мың кредиттік пәтер сатып алуға ұсынылатын болады.
Тұрғын үй құрылысы қарқынының дамуына мемлекеттің әлеуметтік тұрғын үй құрылысын, инженерлік коммуникацияларды және халыққа кредит беруді қаржыландыруы есебінен көрсетілетін мемлекеттік қолдау шаралары ықпал етеді.
Бұған «ҚТҚЖБ»АҚ-ның белсенді қызметі ықпал етеді. 10,6 мың несиелік пәтер тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің салымшылары мен «7-20-25″бағдарламасына қатысушыларға салынды.
Аз қамтылған отбасылардың тұрғын үй құрылыс жинақ банкінен жеңілдетілген қарыз алуға 5,0 мың өтінімі мақұлданды. 4,2 мыңнан астам көп балалы, толық емес отбасылар мен мүгедек балалары бар отбасылар 2%- ға несие алды.
Несиелік тұрғын үйді сатып алуды қамтамасыз ету үшін әкімдіктерге 5%- бен тұрғын үй құрылыс жинақ банкінен шамамен 5,0 мың қарыз берілді.
14 мың азамат «7-20-25″ипотекалық бағдарламасы шеңберінде тұрғын үй жағдайын жақсартты.
