АҚШ-тың Орталық Азиядағы «тәуелсіз» БАҚ-ын дамытуға 15 миллион АҚШ доллары бөлінді, онда американдықтардың пікірінше, ресейлік бұқаралық ақпарат құралдары қоғамдық пікірге үлкен әсер етеді, деп хабарлайды RT.
«Вашингтон ресейлік бұқаралық ақпарат құралдарымен тікелей күресуге ниеті жоқ.
Оның орнына, Мемлекеттік департаментте жергілікті журналистерге қолдау көрсетіледі және «демократиялық жүйеде ақпараттың рөлін жақсы түсінуі» үшін халықтың «медиа сауаттылығын» арттырады. Осы мақсаттарға 15 миллион доллар бөлінді», — деп мәлімдеді АҚШ-тың Халықаралық даму жөніндегі агенттігі (USAID).
Сонымен қатар, агенттік мамыр айында Орталық Азиядағы «тәуелсіз» БАҚ-на қолдау көрсету туралы келісімшартты жариялады. Бастаманың басты мақсаттарының бірі — ресейлік БАҚ-тардың өңірдегі ықпалын азайту.
Құжат авторларының пікірінше, Орталық Азияда, атап айтқанда Қазақстанда, Тәжікстанда және Өзбекстанда жоғары сапалы және әлеуметтік маңызды контенттің болу мүмкіндігі мен мүмкіндіктері төмен деңгейде қалып отыр.
Сонымен қатар, Ресейден таратылатын жаңалықтар мен ойын-сауық бағдарламаларының күшті басымдықтары бар, олар «аймақтағы қоғамдық пікірді қалыптастыруда маңызды рөл атқарады».
«Жергілікті тәуелсіз БАҚ-тарға аймақтағы ресейлік телеарналар ұсынатын кең ауқымды контентпен бәсекелесу қиын.
Жеке және тәуелсіз медиа-компаниялар жаңалықтарды шығарумен айналысады, бірақ олар сирек ресми ақпаратқа тікелей қол жеткізе алады және көбінесе мемлекет қаржыландыратын бұқаралық ақпарат құралдарына олардың жалғыз көзі ретінде сілтеме жасайды», — делінген құжатта.
Сонымен бірге, келісімшартта мердігерлер ресейлік ықпалға тікелей қарсы болмауы керек, бірақ жанама түрде әрекет етеді деп көрсетілген.
«Орта Азия елдерінің ресейлік ықпалға жоғары сезімталдықты ескере отырып, бұл әрекет ол ықпалға тікелей қарсы күресуге бағытталмайды, бірақ Орталық Азия азаматтарының бұқаралық ақпарат құралдарында таратылатын ақпаратты тұтынуға бейімділігін көрсету, медианың сауаттылығын арттыру және азаматтардың қатысуын арттыруға, сондай-ақ жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарының контентін жетілдіруге мүмкіндік береді», — деп атап өтті құжаттың авторлары.
Сонымен бірге, құжатта Қазақстан, Тәжікстан және Өзбекстанда ресейлік телеарналар жергілікті ақпарат көздерімен халықаралық тақырыптардың нашар жариялануымен бірге «аймақтағы халықтың әлемдік оқиғаларды дұрыс түсінбеуіне» алып келетін ақпараттың негізгі көзі болып қала береді.
Бұл, өз кезегінде, «авторитарлық режимдерге хабарланған және қоғамдық пікірді қалыптастыруға мүмкіндік беріп, демократиялық реформаларды жүргізуге кедергі келтіреді, сондай-ақ сөз бостандығы, бұқаралық ақпарат құралдары еркіндігі мен ашықтығы секілді әмбебап құндылықтарға нұқсан келтіреді».
Келісімшарт бойынша іс-шаралар үш бағыт бойынша жүзеге асырылады деп болжануда.
Біріншісі — медиа компаниялар мен журналистерге техникалық және ұйымдастырушылық қолдау көрсету, олардың кәсіпқойлығын жоғарылату және қаржылық тұрақтылық пен өзін-өзі қамтамасыз ету мәселесін шешу болып табылады.
Екінші бағыт — халықтың «ақпараттық сауаттылығын» арттырады, «демократиялық қоғамдағы БАҚ рөлі» түсіндіріледі, «ақпаратты манипуляциялау» және жаңалық мазмұнының өндірісіне тарту үшін «сыни ойлауға» үйретеді.
«Қолдау көрсетілетін ақпараттық сауаттылықтың инновациялық бағдарламасын қамтуы мүмкін, оның мақсаты халықты белсенді азаматтық ұстануға арналған құралдармен қамтамасыз ету, ол демократиялық жүйедегі ақпараттың рөлін жақсы түсініп, оның жұмысының ашықтығы мен есеп беруі үшін үкіметке қысым жасайды», — делінген құжатта.
Үшінші бағыт — бұқаралық ақпарат құралдары саласындағы заңнаманы өзгертуге бағытталған, бұл «БАҚ жұмысының сапасын жақсартуға» мүмкіндік береді.
Дереккөз: ҚазТАГ.
By Айғақ медиа
