Елде белсенді жүргізіліп жатқан реформалар биліктің атқарушы және заңнамалық тармақтарына қатысты. Шавкат Мирзиеев Парламенттің өкілеттігін кеңейтуді, Министрлер кабинеті басшысының орынбасарларының санын қысқартуды және министрлердің жауапкершілігін арттыруды шешті.
Сонымен, қандай өзгерістер болды?
Біріншіден, Парламенттің өкілеттігі кеңейді. Олий Мәжілісінің Заң шығару палатасының депутаттары министрлер, мемлекеттік комитеттер басшылары мен вице-премьерлер кандидатураларды мақұлдайтын болады. Бұл ретте кандидаттар мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру жөніндегі үкіметтің бағдарламаларымен өзара байланысты іс-қимыл жоспарларын ұсынуы тиіс. Жаңа енгізілім премьер-министр кеңесшілеріне әсер етпеді. Оларды бұрынғыдай Президенттің келісімімен премьер-министрдің өзі тағайындайды және босатады.
Екіншіден, өзбек министрлер кабинеті басшысының, сондай-ақ оның қарамағындағы Үкімет мүшелерінің есеп беруі пайда болады. Енді премьер-министр министрлермен тоқсан сайын Президенттің Олий Мәжіліске жолдауы нәтижесі бойынша әзірленген
мемлекеттік бағдарламаның іске асырылу барысы туралы республика парламентінің палатасына есеп ұсынатын болады
Айта кетерлігі, 2019 жыл белсенді инвестициялар мен әлеуметтік даму жылы деп жарияланды.
Халық шенеуніктерге қызмет көрсетпейді
Үшіншіден, жүйелі негізде Үкіметтің ел аймақтарында көшпелі отырыстарын өткізу көзделген, оған жергілікті атқарушы билік органдарының, мемлекеттік басқарудың аумақтық органдарының және азаматтық қоғам институттарының (ҮЕҰ) басшылары да шақырылатын болады.
Бұдан басқа, министрлер кабинетінің қызметі саласындағы перспективалық жобалар мен бағдарламаларды іске асыру шеңберінде премьер-министр Республиканың ҮЕҰ-мен өзара іс-қимыл жасау жөнінде ұсыныстар әзірлеуі тиіс.
Министрлер кабинетінің халық қалаулыларына есеп беруі және республикалық парламенттің өкілеттігін кеңейту туралы шешімі кездейсоқ сипатқа ие емес. Республика басшысы бұл ұсынысты Өзбекстан парламентіне кезекті үндеуі кезінде, 28 желтоқсан 2018 жылы айтқан болатын.
Дәл сол кезде
өзбек көшбасшысы шенеуніктерді жоғары лауазымға депутаттар тағайындауы тиіс деп мәлімдеді
Енгізілген өзгеріс шенеуніктердің жауапкершілігін арттыруға мүмкіндік береді және олардың алдына жаңа міндеттер қояды. Барлық реформалар: «Халық мемлекеттік органдарға қызмет етпеуі тиіс, мемлекеттік органдар халыққа қызмет етуі тиіс» деген ұранмен жүргізіледі.
Әйелдер — басты назарда
Президенттің премьер-министрге берген бірнеше тапсырмасы
Шавкат Мирзиеевтің әкімшілік реформамен шындап айналысуды көздейтінін көрсетеді
2019 жылы президент министрлер кабинетінің басшысы Абдулла Ариповқа 1 наурызға дейін ПӘ-ге ұсыныстар беруді тапсырды:
• Олий Мәжіліс Заң палатасы мақұлдағаннан кейін ғана әрекет ететін премьер-министрдің орынбасарларын, министрлер мен мемлекеттік комитеттердің төрағаларын тағайындау тетігі;
• Премьер-министрдің үкімет мүшелерімен бірге тиісті жылға арналған мемлекеттік бағдарламаның іске асырылу барысы туралы тоқсан сайынғы есепті ұсынуы;
• Барлық деңгейдегі атқарушы билік органдары мен олардың басшыларының қызметін бағалау.
Есептік кезеңде қол жеткізілген нақты көрсеткіштер негізге алынады. Бағдарламаны іске асырудың сапасы мен тиімділігінің нысаналы индикаторлары да соңғы рөл атқаратын болады.
Сонымен қатар, премьер-министр мен ПӘ 1 наурызға дейін президентке мемлекеттік басқару органдары басшыларының бос лауазымдарына орналасу үшін кадр резервін ұсынуы тиіс. Бұл ретте осы лауазымдарға әйелдерді ұсынуға ерекше назар аударылатын болады.
Премьер-министрге берілген тағы бір тапсырма (әкімшілік реформаның тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі комиссияның төрағасы қызметін қоса атқарып жүрген) 1 мамырға қарай үкімет құрамына кіретін министрліктердің, мемлекеттік комитеттер мен ведомстволардың қызметін оңтайландыру және жетілдіру жөніндегі шаралардың кешенді бағдарламасы бойынша ұсыныстар әзірлеу болды.
Бұдан басқа, 3 ай мерзімде мынадай құжаттар әзірленуі тиіс:
1. «Өзбекстан Республикасының Министрлер кабинеті туралы» заң жобасы (жаңа редакциядағы);
2. «Стратегиялық жоспарлау туралы» заң жобасы.
Тағы қандай өзгерістер бар?
Сондай-ақ, жұмыстың тиімділігін арттыруға бағытталған ұсыныстар ұсынылуы тиіс. Олар келесі шаралар кешенін қамтиды:
біріншіден, мемлекеттік басқару және атқарушы билік органдарын оңтайландыру;
екіншіден, экономикалық процестерге мемлекеттің қатысуын қысқарту көзделген;
үшіншіден, кейіннен жеке секторға берілетін мемлекеттік органдардың функциялары анықталатын болады. Берілетін функциялардың тиісті орындалуын бақылауда мемлекеттік тетіктерді енгізу жоспарлануда.
Ақырында, министрліктер қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесін жетілдіру бойынша жұмыс жүргізілетін болады.
Жалақы мөлшері жұмыс нәтижесіне тәуелді болады
Нәтижесінде мемлекеттік қызмет кәсіби болуы тиіс. Бюрократия, қағаз шығару және көптеген жиналыстар барынша азайтылуы тиіс.
Қысқартулар
Премьер-министрдің айналасындағылар да назардан тыс қалған жоқ. Президенттің «Өзбекстан Республикасы үкіметінің жұмысын ұйымдастырудың жаңа сапалы жүйесін енгізу туралы» қаулысымен
премьер-министр орынбасарларының саны 8-ден 5-ке дейін қысқарды
Премьер-министрдің орынбасарларымен қатар экономика және әлеуметтік салалар бойынша кешен басшыларымен бірге олардың аппараттары да таратылды.
Енді премьер-министрдің қарамағында:
• премьер-министрдің бірінші орынбасары — көлік министрі;
• премьер-министрдің орынбасары — қаржы министрі;
• премьер-министрдің инвестициялар және сыртқы экономикалық байланыстар мәселелері жөніндегі орынбасары;
• премьер-министрдің әлеуметтік даму мәселелері жөніндегі орынбасары;
• премьер-министрдің орынбасары — әйелдер комитетінің төрағасы;
• өнеркәсіптің отын-энергетика және базалық салаларын дамыту мәселелері бойынша премьер-министрдің кеңесшісі;
• премьер-министрдің аграрлық және азық-түлік салаларын дамыту мәселелері жөніндегі кеңесшісі.
Премьер-министр орынбасарларының және тұтастай республика Министрлер кабинеті аппаратының жұмысының тиімділігін арттыру мақсатында вице-премьерлердің функциялары мен өкілеттіктерін түбегейлі қайта қарау жоспарланған. Енді премьер-министрдің кеңесшілері өз құзыреті шеңберінде оған ұсыныстар әзірлейтін болады.
Премьер-министрдің кеңесшілері ұсыныстар мен сараптамалық бағалар үшін дербес жауапты болады
Министрлер кабинеті басшысының орынбасарларына келер болсақ, оларға «министрліктердің, мемлекеттік комитеттердің, жергілікті жерлердегі мемлекеттік басқару және атқарушы билік органдарының қызметіне жүктелген міндеттерді шешу кезінде араласуға» тыйым салынады.
Осылайша, реформаларды іске асыру бір-бірін қайталайтын құрылымдарды қысқарту есебінен қаражатты үнемдеуге ғана емес, сондай-ақ министрліктер мен ведомстволардың, сондай-ақ басшылықты қоса алғанда, Министрлер кабинетінің барлық мүшелерінің жұмыс тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
365 info.kz.
