Сарыағашта Қазыбек би ескерткіші бой көтерді

«Ұлы Даланың жеті қыры» атты мақаласы аясында Сарыағаш ауданында «Туған жеріңді таны» тақырыбымен Түркістан облыстық ардагерлер кеңесінің семинары өтті. Іс-шара аясында аудан орталығы Сарыағаш қаласында қаз дауысты Қазыбек бидің еңселі ескерткіші ашылды. Айта кету керек, бұған дейін саялы ауданда Төле би мен Əйтеке би ескерткіштері ашылған болса, енді Сарыағаш қаласы Қазыбек би ескерткішімен толығып отыр. Сондықтан Сарыағаш ауданы қазақтың үш биін бөле жармай еңселі ескерткіштерін пайдалануға беріп отыр. Осы орайда айтулы шараға Түркістан облысының зиялыларымен бірге Алматы, Қарағанды облыстарынан келген қонақтар да арнайы қатысты. Олардың арасында тарих ғылымдарының докторы, профессор Болатбек Нəсенов та бар. Сонымен бірге, қарағандылық делегацияны бастап келген Қарағанды облыстық «Орталық Қазақстан» газеті бас редакторының орынбасары Ерсін Мұсабеков Қазыбек би ескерткішінің ашылуында сөз сөйлеп Қарағанды облысының əкімі Ерлан Қошановтың құттықтау хатын оқып берді. Сарыағаш қаласының орталығында бой көтерген əйгілі бидің ескерткіші Қазыбек би көшесінің бойында орналасқан. Тəрбиелік мəні зор шара барысында еңселі ескерткіш салтанатты түрде ашылып, Қазыбек бидің тас тұғырына гүл шоқтары қойылды.

Қазыбек би бабамыз — шешімсіз дау қалдырмай, талай алқалы тартыста озып шыққан, жүйелі сөздің жүйрігі, қызыл тілдің шебері. Ел басына күн туған, қиын шақта, тайынбай, тайсалмай, шындықты, әділетті жақтаған абзал азамат. Осындай, елінің бостандығы үшін аянбай күрескен би, батыр, дипломат, асқан ақыл иесінің ескерткішінің ашылуы баршамыз үшін үлкен қуаныш.

Қаздауысты Қазыбек Келдібекұлы (1667-1764) – қазақ халқының ХVІІ- ХVІІІ ғасырлардағы үш ұлы биінің бірі, көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері. Арғы аталары Шаншар абыз, Бұлбұл, өз әкесі Келдібек есімдері елге белгілі әділ билер болған. Ел аузындағы әңгіме-аңыздар мен биден жеткен шешендік сөздер оның өз заманында білімді де жетелі, халықтың ауыз әдебиеті мен салт-дәстүр, рәсімдерін, ата жолы заңдарын мейлінше мол меңгерген, озық ойлы, әділ де көреген, батыл да батыр адам болғандығын айқын аңғартады.

Қазақ қауымының қарым-қатынасын реттейтін «Жеті жарғы» атты әдет-ғұрып заңдарының жинағын жасауға қатысты. Сөйтіп, үш ұлы бидің көмегімен ел ішіндегі әдет-ғұрып нормалары, жер-су, қоныс иеліктерінің мөлшері, жесір дауы, құн төлеу, кек алу, ұрлық-қарлыққа тыйым салу, ағайын-туыс, ру арасындағы дау-дамайлар, ел бірлігі, мемлекет басқару, Отан қорғау, сыртқы жаулардың шабуылдарына тойтарыс беру, ұрпақ тәрбиесі, т.б. мәселелердің шешілу жүйесі жаңаша белгіленген.

Қазыбек би Семіз-бұғы тауының етегіндегі Теректі қыстағында 97 жасында дүниеден өткен. Марқұмның мәйітін Бекболат оңаша киіз үйде төрт ай сақтап, көктем шыға Түркістаңдағы Қожа Ахмет Яссауи кесенесіне апарып жерлеген, басына құлпытас орнатқан.

«Айғақ-ақпарат».