Жаһандық тәжірибе, жасыл инфрақұрылым және ұлттық құндылықтарды дәріптеу халықаралық форумның негізгі бағыттарына айналды
Қазіргі таңда қалалардың тұрақты дамуын қамтамасыз ету, тұрғындарға қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру және экологиялық қауіпсіздікті сақтау әлем елдері үшін стратегиялық маңызға ие болды. Урбанизация үдерісі қарқын алған кезеңде қалаларды тиімді басқару, заманауи инфрақұрылым қалыптастыру және халықаралық тәжірибені жергілікті деңгейде қолдану өзекті мәселелердің біріне айналды. Осы бағытта Қазақстан қалалары да халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға және озық тәжірибені игеруге басымдық берді.
12–13 қазан күндері Швейцарияның Женева қаласында «Тұрақты болашақ жолындағы қалалар» (Cities Delivering for a Sustainable Future) ұранымен Біріккен Ұлттар Ұйымы қалалар әкімдерінің алтыншы форумы өтті. Халықаралық жиынға Қазақстан Республикасының Женевадағы БҰҰ бөлімшесі және басқа да халықаралық ұйымдар жанындағы Тұрақты өкілі Ерлан Қазыхан мен Шымкент қаласы әкімінің орынбасары А.Сәбитов қатысты.
Форум әлемнің әртүрлі өңірінен келген қала басшылары мен халықаралық ұйым өкілдерін бір алаңға жинады. Іс-шараға 80-ге жуық қала әкімі қатысып, урбанистиканың өзекті мәселелерін талқылады. Жиын БҰҰ Еуропалық экономикалық комиссиясының бастамасымен, өзге де өңірлік комиссиялардың қатысуымен, Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы, Global Cities Hub және басқа серіктестердің қолдауымен ұйымдастырылды.
Басты мақсат қалалардың тұрақты дамуына ықпал ететін тиімді шешімдерді талқылау, халықаралық тәжірибе алмасу және мемлекеттер арасындағы ынтымақтастықты нығайту болды. Форум барысында қолжетімді тұрғын үймен қамтамасыз ету, экологиялық таза көлік жүйесін дамыту, жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыру, жасыл аймақтарды көбейту, табиғи және мәдени мұраны сақтау, сондай-ақ қалалық басқаруға инновациялық технологияларды енгізу мәселелері қарастырылды. Бұған қоса, БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарын жергілікті деңгейде жүзеге асыруға ерекше назар аударылды.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев елді жаңғырту, инфрақұрылымды дамыту, қоршаған ортаны қорғау және азаматтардың өмір сүру сапасын арттыру мәселелеріне басымдық беріп келеді. Бұл міндеттер қалалардың даму стратегиясымен де тікелей сабақтасты. Өйткені тұрғындарға жайлы орта қалыптастыру тек жаңа нысандар салумен шектелмеді. Ол сапалы жол, қолжетімді қоғамдық көлік, қауіпсіз тұрғын үй, жасыл желек, тиімді коммуналдық жүйе және заманауи басқару тетіктерін өзара үйлестіретін кешенді жұмысты қажет етті.
Осы тұрғыдан алғанда, Шымкент делегациясының халықаралық форумға қатысуы қаланы дамыту бағытындағы тәжірибе алмасудың маңызды бөлігі болды. Әлемдік тәжірибені зерделеу мегаполистің инфрақұрылымдық жобаларын жетілдіруге, экологиялық бастамаларды ілгерілетуге және тұрғындарға қолайлы қалалық орта қалыптастыруға жаңа мүмкіндіктер ашты.
Шымкент халқының саны мен аумағы ұлғайып, экономикалық әлеуеті артып келе жатқан ірі мегаполистердің бірі ретінде тұрақты даму міндеттеріне ерекше мән берді. Мұндай жағдайда көлік инфрақұрылымын жетілдіру, қоғамдық кеңістіктерді абаттандыру, жасыл аймақтарды көбейту және цифрлық шешімдерді кеңінен қолдану маңызды болды. Халықаралық форумда талқыланған мәселелер осы міндеттермен үндесті.
Сонымен бірге қалалардың бәсекеге қабілеттілігі олардың экономикалық көрсеткіштерімен ғана өлшенбейтіні атап өтілді. Тұрғындардың қауіпсіздігі, қоршаған ортаның тазалығы, мәдени мұраның сақталуы және қоғамдық кеңістіктердің қолжетімділігі де өмір сапасын айқындайтын негізгі өлшемдер саналды. Сондықтан халықаралық алаңдарда ұсынылған тиімді тәжірибелерді жергілікті жағдайға бейімдеу қалалық басқарудың нәтижелілігін арттыруға ықпал етті.
Шымкент делегациясының Женеваға сапары аясында мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған маңызды іс-шаралар да ұйымдастырылды.
Атап айтқанда, қала атынан Біріккен Ұлттар Ұйымының Женевадағы бөлімшесіне 5 мың түп қызғалдақ пиязшығы сыйға тартылды. Салтанатты рәсім Ұлттар сарайындағы «Қазақстан» залында өтті.
Бұл бастама Қазақстанның табиғи байлығын халықаралық деңгейде танытып қана қоймай, елдер арасындағы достық пен өзара түсіністікті нығайтуға бағытталған символдық қадам болды. Қазақстан жабайы қызғалдақтардың көптеген түрі өсетін тарихи аймақтардың бірі саналды. Сондықтан қызғалдақ еліміздің табиғи мұрасын, көктемгі жаңаруды және тіршіліктің жалғасын бейнелейтін ерекше нышан ретінде ұсынылды.
Ұлттар сарайының аумағында гүлдейтін қызғалдақтар Қазақстан мен БҰҰ арасындағы ынтымақтастықтың, бейбітшілік пен достықтың символына айналуы көзделді. Табиғат арқылы мәдени байланыс орнату халықаралық қатынастардағы ізгі ниеттің көрінісіне айналды. Сонымен қатар мұндай бастамалар қоршаған ортаны қорғау мен биоалуантүрлілікті сақтау мәселелерінің маңызын да айқындады.
Сол күні Ұлттар сарайындағы «Қазақстан» залы маңында жаңадан белгіленген орынға қазақтың ұлы ақыны, ойшылы әрі ағартушысы Абай Құнанбайұлының бюсті орнатылып, көпшілік назарына ұсынылды.
Салтанатты рәсімге БҰҰ-ның Женевадағы бөлімшесінің Бас директоры Татьяна Валовая, Қазақстанның БҰҰ бөлімшесі жанындағы Тұрақты өкілі Ерлан Қазыхан, Шымкент қаласы әкімінің орынбасары А.Сәбитов, халықаралық ұйымдардың өкілдері, Швейцариядағы қазақ диаспорасының мүшелері және басқа да қонақтар қатысты.
Абай мұрасын халықаралық деңгейде дәріптеу ұлттық мәдениет пен рухани құндылықтарды әлемге танытудың маңызды жолы болды. Ұлы ойшылдың адамгершілік, әділеттілік, білімге ұмтылу, еңбекқорлық және жауапкершілік туралы ойлары бүгінгі қоғам үшін де маңызын жоғалтқан жоқ. Оның шығармаларындағы терең философиялық тұжырымдар әртүрлі мәдениет пен өркениет өкілдерін ортақ адамзаттық құндылықтар төңірегінде тоғыстырды.
Абайдың бюстін БҰҰ-ның Женевадағы бөлімшесінде таныстыру рәсімі қазақ халқының рухани мұрасын халықаралық кеңістікте насихаттауға бағытталған игі бастама болды. Биыл ұлы ақынның туғанына 181 жыл толуына орай оның есімін әлемдік деңгейде ұлықтау ұлттық тарих пен мәдениетке деген құрметті арттыра түсті.
Шымкент делегациясының БҰҰ қалалар әкімдері форумына қатысуы мегаполистің халықаралық байланыстарын нығайтып, тұрақты даму бағытындағы бастамаларды ілгерілетуге мүмкіндік берді. Мұндай кездесулерде көтерілген мәселелер қалалардың ортақ проблемаларын шешуге, тиімді басқару үлгілерін зерделеуге және жаңа серіктестік бағыттарын қалыптастыруға жол ашты.
Қаланың даму қарқыны оның тұрғындарына қаншалықты қолайлы жағдай жасалғанымен өлшенді. Таза ауа, қауіпсіз жол, сапалы инфрақұрылым, жасыл кеңістік пен қолжетімді қоғамдық қызметтер тұрақты дамудың негізгі көрсеткіштері ретінде қарастырылды. Ал бұл міндеттерді жүзеге асыруда мемлекеттік саясат пен жергілікті басқару органдарының үйлесімді жұмысы ерекше рөл атқарды.
Женевадағы форумда талқыланған бастамалар мен Шымкент делегациясының мәдени-гуманитарлық жобалары қаланың халықаралық деңгейдегі танымалдығын арттыруға үлес қосты. Қызғалдақ пиязшықтарын сыйға тарту және Абай бюстін таныстыру арқылы Шымкент табиғи мұра мен ұлттық руханиятты қатар дәріптеді.
Осылайша, халықаралық ынтымақтастық, заманауи қалалық басқару және ұлттық құндылықтарды насихаттау бір арнаға тоғысты. Шымкент үшін мұндай тәжірибе алмасу тұрақты даму міндеттерін жүзеге асыруға, тұрғындардың өмір сапасын жақсартуға және қаланың халықаралық байланыстарын кеңейтуге бағытталған маңызды қадам болды.
