Шарапхана ауылының атауын өзгерту туралы ұсыныс қаралуда

Шарапхана атауы сізге қандай ой салады? Ішімдіктің балама сөзі «шарап» дегеннен шыққан ба? Әлде, тарихи мағынасын жете түсінбей жүрміз бе? Құлаққа түрпідей тиіп, ыстық ықыласты суытатын Шарапхана ауылының тұрғындары атауын өзгерту керек деп мәселе көтерді. Қазығұрт ауданына қарайтын бұл елді-мекен «әу» баста «Сарапхана» болған деседі. Тоғыз жолдың торабында орналасқан ауыл неге Сарапхана деп аталды?

9300 тұрғыны бар Шарапхана ауылдық округі Шымкент-Ташкент тас жолының бойында орналасқан. Ауылдың маңынан ерсілі-қарсылы ағып жатқан машиналар көп. Табиғи отын кірген, ауыз су келіп, жарық тартылған елді мекенді сырттай бақыласаңыз бақуатты, тірліктің қайнар көзі осында секілді. Тірлігі бар ауылдың тіршілігіне қызыққан біздер жақын барып, «Шарапхана» атауын өзгерткісі келіп жүрген тұрғындардың жайымен таныстық. «Шарапхана» деген ат елді-мекенге кеңес кезеңінен бұрын берілген. Қайта кеңес кезеңіндегілер бұл атауға ыңғайсызданып, «Қаратас» деп өзгертіпті. Еліміз Тәуелсіздік алғаннан кейін, сол Шарапхана атауы кері оралған. Даңғыл жолдың бойындағы елді-мекен бір кездері қала болған деседі. Бай-болыстар мен бектердің басын қосып, даулы мәселелерді шешетін орын болыпты. Ұлы Жібек жолындағы жолаушылар осында дамылдап, елдік мәселелерді сарапқа салған. Сондықтан, ертеде «Сарапхана» деп аталыпты. Алайда, «Сарапхана» атауы неліктен «Шарапхана» болып өзгеріп кеткендігін ешкім дөп басып айталмай жүр. Харамға жатқызылған шараптың насихатталып жүргеніне ақсақаладар ренжулі, ал жастар туған жерлерінің атауын айтуға ұялады екен.

Ел ағалары ауылдың атауын «Сарапхана» деп өзгертуді қалайды. Мұндағы мақсат — ежелден қалыптасқан тарихын кейінгі ұрпаққа бұрмаламай, дұрыс жеткізу. Кең дала болған жерде жүзім өспеген, шарап зауыты болмаған. Бәлкім Шарапхана парсы тілінен дұрыс аударылмаған сөз болар. Қазіргі таңда атауын өзгерту үшін тұрғындар ұсыныс айтып, Түркістан облысының әкімі мақұлдап, облыстық мәсихат депутаттарының сессиясында тағы бір талқыланбақ.

Елді мекендегі қарияларды сөзге тартып, көп сырды естідік. Бала кездерінде әке-шешелерінен естіген Сарапхана сөзінің түп тамырын түсіндіруге тырысты. Құлаққа жайсыз естілетін «Шарапхана атауын ауыстыру керек» деп болашаққа алаңдаған ақсақалдар ақыл айтты.

Дәл осы елді-мекеннің маңындағы биік тұғырдың үстінде ел қамын жеген Салқам Жәңгір мен ерліктің өнегесін көрсеткен Жалаңтөс баһадүрдің еңселі ескерткіштері тұр. Түркістан облысында тарихы ежелден басталатын елді- мекен дәл осы Шарапхана деген де дерек бар. «Жақсы сөз — жарым ырыс» дейді. Ендеше, рухани тұрғыдан байытатын, көңілге қаяу түсірмей, мағынасы қуантатын атаулар берілсе құба-құп.

Бағлан Байкөбекқызы